Međutim, ona smatra da djevojke do 30. godine treba da urade prvi ultrazvučni pregled, nakon čega se on radi jednom godišnje.
“Samopregled dojki je važan jer se redovnim praćenjem mogu uočiti promjene, ali ultrazvučni pregled jednom godišnje i mamografija u dvije godine su dobitna kombinacija, jer daju najkompletniji uvid u stanje vaših dojki”, kazala je Dnevnim novinama Vučaj-Ćirilović, specijalista radiologije i subspecijalista onkologije iz Novog Sada.
Ona kaže da joj u posljednje vrijeme često dolaze mlade djevojke, neke od njih mlađe od 25 godina, kod kojih je karcinom dojki već uznapredovao. Vučaj-Ćirilović objašnjava da su one u zabludi jer smatraju da su premlade za preventivne preglede, te rade samopreglede.
“Kada im prilikom redovnih ginekoloških pregleda predložimo da uradimo i kontrolu grudi, ispostavi se da su naše sumnje bile opravdane. Kod mnogih najčešće dijagnostikujemo fibrocistične promjene, koje se ispoljavaju bolom u dojkama, cistama i čvorićima. Nažalost, imamo i slučajeve u kojima je bolest uznapredovala. Samopregled nije zamjena za dijagnostički pregled, ali je važan jer redovno pratite dojke i možete uočiti promjene”, kaže doktorka i dodaje da ultrazvučni pregled jednom godišnje i mamografija u dvije godine su dobitna kombinacija, jer daju najkompletniji uvid u stanje vaših dojki.
Ona ističe da djevojke mlađe od 30 godina uglavnom smatraju da su premlade i da o preventivnim pregledima trebaju razmišljati tek u četrdesetim i pedesetim godina.
“Nažalost, oko sedam odsto žena kod kojih se dijagnostikuje rak dojke je mlađe od 40 godina, a od dva do četiri odsto imaju manje od 25 godina, pokazuju najnovije statistike Evropskog registra za rak. Loša vijest je i ta da se bolest kod njih brže i agresivnije razvija. Zato je važno da se što ranije prepoznaju prvi sumnjivi znaci, kao i da se zna na koji pregled treba da se ode i kome da se obrati”, naglašava doktorka Vučaj-Ćirilović.
Prema njenim riječima, djevojke koje imaju pozitivnu porodičnu anamnezu treba da dođu na prvi pregled već sa 20 godina.
“Prvi ultrazvuk trebalo bi da urade do 30. godine i prvu mamografiju oko 40. godine. U određenim indikacijama savetuju se i magnetno rezonantna mamografija (MR), kao i biopsija. Danas postoji i mogućnost testiranja na BRCA 1 i 2 gene na osnovu kojeg može da se sazna da li neko ima povećanu opasnost za nastanak karcinoma dojke”, objašnjava doktorka.
Ona dodaje da su grudi mladih pacijentkinja zbog svoje građe idealne za pregled ultrazvukom jer imaju imaju gušću strukturu.
“Na UZ pregledu možemo da razlikujemo ciste od solidnih tumora. Preporučuje se kod žena koje imaju gusto žlijezdano tkivo jer je mamografija u ovom slučaju manje osjetljiva metoda u otkrivanju tumorskih sjenki. UZ otkriva i eventualne patološki uvećane limfne čvorove u pazušnoj ili jami iznad ključne kosti i na vratu”, navodi Vučaj-Ćirilović.
Najčešća predrasuda u vezi sa pregledom grudi je i ta da je užasno nelagodan i bolan za žene, kao i da se mamografskim pregledom može dobiti rak, što je potpuno netačno, navodi ona.
“Pri mamografskom snimanju žena primi dozu zračenja približno onoj koju primi putnik u avionu prilikom nekoliko interkontinentalnih letova. Direktna korist od mamografije je i u tome što može da otkrije rak dojke i dvije godine prije nego što tumor postane opipljiv. U nekim slučajevima može malo zaboljeti, ali bol je diskretan i pregled je brzo gotov. Pritisak na tkivo dojke je neophodan kako bi se povećala vidljivost različitih patoloških procesa. Ništa strašno za ovako važan pregled”, kaže Vučaj-Ćirilović.
Preporuka je, napominje ona, da se pregled uradi u periodu pet do 15 dana od prvog dana menstruacije. Tada su, objašnjava, dojke manje bolne i osjetljive na pritisak koji je neizbježan pri snimanju.
“Čvorić u dojkama najčešći je, ali ne i jedini simptom raka dojke. Najvažnije je ne stvarati paniku. Promjene koje žene najčešće napipaju su posljedice oticanja žlijezdanog tkiva dojke u drugoj polovini menstrualnog ciklusa. Međutim, ukoliko napipate čvorić ili drugu promjenu u dojci u periodu od petog do 15. dana od početka ciklusa, to može da bude znak za brigu i potrebno je javiti se ljekaru”, kazala je doktorka.
Ona naglašava da prilikom pregleda ne treba koristiti nikakve dezodoranse, pudere ili mlijeko za tijelo jer mogu napraviti smetnje na snimku koje se mogu pogrešno tumačiti.
“Žene koje imaju silikone se pregledaju kao i sve druge, poštujući preporuke radiologa. Kod ovakvih pacijentkinja moguće je u algoritam pregleda, pored ultrazvuka i mamografije, u određenom periodu, raditi i pregled magnetnom rezonancom. Tokom mamografije ne može doći do curenja silikona ukoliko se pregled radi na stručan način”, naglašava Vučaj-Ćirilović.
Nekada se smatralo da trudnoća predstavlja rizik za žene koje su liječene od raka dojke, zbog nepovoljnog uticaja na tok bolesti. Ukoliko bi i zatrudnjele, morale su da prekidaju trudnoću.
“Danas, međutim, i one imaju šansu za potomstvo i to veoma uspješno u našoj ustanovi. U toku terapije koja se sprovodi zračenjem i citostaticima trudnoća nije moguća. Kada se liječenje završi, ljekari daju procjenu o mogućnosti trudnoće, odnosno kada je vrijeme za bebu. To između ostalog zavisi od toga da li je potrebna dugotrajna terapija, da li hormoni loše utiču na tumor i još puno obaveznih analiza”, navodi doktorka.
